दीक्षा (DIKSHA) पोर्टलवरील शिक्षकांसाठी महत्त्वाचे ऑनलाईन कोर्सेस

राज्यातील इयत्ता पहिली ते बारावीच्या सर्व शिक्षकांसाठी दीक्षा (DIKSHA) पोर्टलवर सध्या दोन महत्त्वाचे ऑनलाईन कोर्सेस उपलब्ध आहेत. यातील पहिला कोर्स शासनाकडून बंधनकारक करण्यात आला असून, दुसरा कोर्स शिक्षकांना एआय तंत्रज्ञान अधिक चांगल्या पद्धतीने समजून घेण्यासाठी उपयुक्त आहे. दोन्ही कोर्सेसची संपूर्ण माहिती आणि थेट लिंक खाली दिल्या आहेत.

कोर्स १ : AI Saathi for Educators (शिक्षकांसाठी एआय साथी)

कोर्स का आवश्यक आहे?

कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (Artificial Intelligence) शिक्षण क्षेत्रात प्रभावी वापर व्हावा, या उद्देशाने राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद, महाराष्ट्र (SCERT) यांनी राज्यातील इयत्ता पहिली ते बारावीपर्यंतच्या सर्व शिक्षकांसाठी "AI Saathi for Educators" हा ऑनलाईन कोर्स पूर्ण करणे बंधनकारक केले आहे. या कोर्समुळे अध्यापनात एआयचा वापर कसा करावा, याबाबत शिक्षकांना सविस्तर मार्गदर्शन मिळेल.

कोर्समधून काय शिकायला मिळणार?

  1. कृत्रिम बुद्धिमत्ता आणि मशीन लर्निंगच्या मूलभूत संकल्पना
  2. अध्यापन-अध्ययन प्रक्रिया अधिक परिणामकारक करणे
  3. अध्ययन साहित्य निर्मिती आणि मूल्यमापन
  4. दैनंदिन शैक्षणिक व प्रशासकीय कामकाजात एआय आधारित साधनांचा सुरक्षित व नैतिक वापर
  5. माहितीचे विश्लेषण (Data Analysis)
  6. सादरीकरण कौशल्ये (Presentation Skills)

कोर्सबद्दल थोडक्यात

हा कोर्स कोटक एज्युकेशन फाउंडेशनच्या सहकार्याने विकसित करण्यात आला असून, तो दीक्षा पोर्टलवर उपलब्ध आहे. शिक्षकांना हा कोर्स स्मार्टफोन किंवा लॅपटॉपवरून पूर्ण करता येतो आणि कोर्स पूर्ण झाल्यावर डिजिटल प्रमाणपत्र मिळते.

महत्त्वाचे: राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण (NEP 2020) नुसार प्रत्येक शिक्षकाने दरवर्षी ५० तासांचे सतत व्यावसायिक विकास (CPD) प्रशिक्षण पूर्ण करणे आवश्यक आहे. या कोर्ससाठी ४ तासांचे CPD श्रेय निश्चित करण्यात आले आहे.

महत्त्वाच्या तारखा

तपशील तारीख
नोंदणीची अंतिम तारीख ३१ ऑगस्ट २०२६
कोर्स पूर्ण करण्याची अंतिम तारीख ३० सप्टेंबर २०२६

नोंदणी कशी करावी?

  • सर्वप्रथम DIKSHA App वर नोंदणी करून प्रोफाइल पूर्ण करा.
  • त्यानंतर DIKSHA Courses App डाउनलोड करून खालील लिंकद्वारे Enroll करा.
  • Browser वापरत असल्यास www.diksha.gov.in वर Login करून "DIKSHA Courses" या टॅबमधून "AI Saathi for Educators" हा कोर्स शोधून Enroll करा.
  • कोर्स पूर्ण झाल्यानंतर प्रमाणपत्र डाउनलोड करून जतन करा.

महत्त्वाच्या लिंक्स

टीप: ज्या शिक्षकांना हा कोर्स मोबाईल App मध्ये दिसत नसेल, त्यांनी वरील दोन्ही App (DIKSHA आणि DIKSHA Courses) डाउनलोड करून वरील कोर्स लिंकवर क्लिक करावे.

कोर्स २ : AI in Education (शिक्षणातील एआय)

Empowering Educators for a Future Ready India या संकल्पनेवर आधारित हा कोर्स शिक्षकांना एआयचा जबाबदारीने वापर कसा करावा, प्रभावी प्रॉम्प्ट्स कसे तयार करावेत, Gemini साधनांमध्ये प्राविण्य कसे मिळवावे आणि संशोधन, सामग्री निर्मिती, उत्पादकता व वैयक्तिकृत शिक्षणासाठी NotebookLM चा वापर कसा करावा, हे शिकवतो.

🔗 कोर्स लिंक: AI in Education

सारांश

सर्व शिक्षक बंधूंनी आणि भगिनींनी वेळेत नोंदणी करून "AI Saathi for Educators" हा बंधनकारक कोर्स ३० सप्टेंबर २०२६ पूर्वी पूर्ण करावा आणि उपलब्ध असल्यास "AI in Education" हा कोर्सही जरूर करून पाहावा. यामुळे CPD श्रेय तर मिळेलच, शिवाय अध्यापनात एआयचा प्रभावी व नैतिक वापर करण्याचे कौशल्यही विकसित होईल.


Share